De mens in deze tijd vindt het vanzelfsprekend dat de dingen maakbaar zijn. Bij het managen van organisaties wordt aan die maakbaarheid weinig getwijfeld. Tenslotte; de wereld verandert steeds en mens en organisatie moeten zich dus steeds mee ontwikkelen, want stilstand is achteruitgang. Ontwikkelen is dan synoniem aan het sturen van een verandering, op basis van de aanname dat de ene stabiele situatie wordt omgebouwd naar een volgende, langs de weg van een beheersbaar proces. Grote en kleine organisatieveranderingen worden op deze wijze in gang gezet. Maar organisatieveranderingen zijn, zoals alle veranderingsprocessen, niet zo grijpbaar. Op het moment dat je het denkt het proces in de hand te hebben, loopt het tussen je vingers weg. Terugkijkend blijkt vaak dat zowel de eindsituatie als de weg daar naar toe heel anders zijn geworden dan in eerste instantie werd aangenomen1. Helaas worden dergelijke veranderingsprocessen weinig geëvalueerd. Organisaties ontzeggen zich daarbij een belangrijk leermoment. Ze slaan een fase over in het cyclische leerproces zoals dat door Kolb2 is beschreven, namelijk die van de reflectie en het formuleren van nieuwe inzichten. Vaak rolt de ene verandering over de andere heen, zonder adempauze, zonder daadwerkelijk te leren van voorgaande ervaringen.
De mens krijgt het benauwde gevoel het niet meer bij te kunnen benen, zoals Charlie Chaplin in de film Modern Times holt hij sleutelend achter de veranderingen aan. Hij krijgt het gevoel versnipperd te worden door een systeem dat groter en sterker is dan hijzelf.
Dat lijkt komisch kortzichtig, een mens die achter veranderingen aanholt tot hij er zelf van doordraait. Maar psychologisch gezien is het geen onbegrijpelijke keuze. Ieder mens heeft een diepgewortelde behoefte de chaotische werkelijkheid onder controle te houden door daden te stellen. Iets doen geeft hem het gevoel greep te hebben op de bedreigende leegte die hij anders onder ogen zou moeten zien. Want ergens bij stil staan betekent erover nadenken en dan moet je soms onder ogen zien dat je het (nog) even niet weet. En dat is beangstigend.
In een stroom van zich snel opvolgende veranderingen is het moeilijk om het moment te bepalen waarop een andere koers, - stilstaan en reflecteren op een vervolgstap- , wellicht verstandiger zou kunnen zijn.